Close

News
Photos
Articles
Components
Applications
Kleinkunst

Organizing and renaming photos

Een goede organisatie van je foto's is essentieel om je collectie beheersbaar, doorzoekbaar en toekomstbestendig te houden. Naarmate je meer foto's maakt met verschillende toestellen en op uiteenlopende locaties en in diverse omstandigheden, groeit de kans dat je het overzicht verliest. Een consequente structuur zorgt ervoor dat je snel terugvindt wat je zoekt, dat je foto's logisch geordend blijven, en dat je ook jaren later nog begrijpt wat waar staat. Bovendien zorgt een vaste werkwijze (workflow) er voor dat je nieuwe foto's zeer snel kan organiseren en verwerken.

Hoewel dit artikel zich specifiek richt op het organiseren van foto's, kan dezelfde methodiek perfect toegepast worden op andere soorten bestanden zoals video's, documenten of audiobestanden. Een consistente structuur werkt immers voor elke digitale collectie.

Mappen / Folders / Directories

Een duidelijke en consequente mappenstructuur vormt de basis van een goed georganiseerde fotocollectie.

  • Vermijd mappen per thema, onderwerp of project. Zulke structuren lijken handig, maar worden snel inconsistent en moeilijk vol te houden.
  • Werk eventueel met een eenvoudige scheiding tussen werk en privé.
  • Organiseer je foto's per jaar, en indien gewenst per maand.
  • Binnen die structuur plaats je de foto's in een map per dag of per periode.

Voorbeelden van structuren:

  • Jaar → Maand → Dag + eventueel omschrijving
  • Jaar → Dag + eventueel omschrijving
  • Dag + eventueel omschrijving (als je een vlakke structuur verkiest)

Gebruik bij voorkeur een omgekeerde datumstructuur: JJJJ MM DD. Dat zorgt ervoor dat mappen automatisch chronologisch sorteren, ongeacht het besturingssysteem.

Mappen

Varianten zijn mogelijk:

  • 2022-03-17
  • 2022_03_17
  • 20220317

Een map met datum kan één specifieke dag zijn, maar ook de startdatum van een korte periode (bijvoorbeeld een weekendtrip). De omschrijving kan zowel een locatie als een onderwerp bevatten. Eventueel kan je extra metadata toevoegen tussen ronde of vierkante haakjes, zoals [Phone], [Wildcam], [Bewerkt], …

Bestandsnamen

Bestandsnamen moeten minstens uniek zijn binnen een map, maar idealiter zijn ze uniek over je volledige collectie. Dat voorkomt conflicten wanneer je foto's samenvoegt, verplaatst of synchroniseert tussen verschillende systemen. Bovendien maakt een unieke naamgeving het eenvoudiger om foto's terug te vinden via zoekfuncties.

Een robuuste bestandsnaam bevat meestal:

  • Datum en tijd en volgnummer, of
  • Datum en volgnummer

Gebruik bij voorkeur minstens drie cijfers voor het volgnummer (0001, 0002, …), eventueel vier als je veel foto's per dag maakt.

Optioneel kan je een extra cijfer of letter toevoegen om het toestel te identificeren (bijvoorbeeld D voor DSLR, P voor smartphone, A voor actioncam, W voor wildcamera, D voor drone).

Ook hier is een omgekeerde datumstructuur (JJJJ MM DD) het meest logisch.

Extra opties:

  • Omschrijving van locatie of onderwerp
  • Originele bestandsnaam (vooral nuttig als je op locatie notities maakt of werkt met meerdere camera's)

Zelf voeg ik graag een korte omschrijving toe aan de bestandsnaam. Dat maakt de foto's niet alleen beter doorzoekbaar in tools zoals Lightroom, maar ook in Windows Verkenner. Een bestandsnaam met betekenisvolle woorden fungeert bijna als een mini‑metadata‑systeem dat overal werkt, zelfs wanneer je software geen sleutelwoorden ondersteunt. Sommige mensen vermijden spaties omdat dit in command line tools iets moeilijker kan zijn, maar dat was toch vooral vroeger een probleem.

Veel professionele fotografen doen dit trouwens niet. Zij vertrouwen volledig op software zoals Lightroom en gebruiken vooral sleutelwoorden en collecties. Als je echter een snelle en consequente workflow hebt — bijvoorbeeld meteen na importeren hernoemen met een korte omschrijving — dan levert dit een extra laag vindbaarheid op die software‑onafhankelijk blijft.

Voorbeelden

20111229_002.nef
20111229_0002.nef
2011_12_29_0002.nef
2011_12_29_0002_Lommel.nef
2011-12-29-0002.nef
20111229_0002 Lommel.nef
20111229_0002 Lommel - Lommelse Sahara - Aalscholver.nef
20110819_0319 Canada - Banff NP - Lake Moraine - Zonsopgang.nef
20120519_0036 Testelt - Demerbroeken - Grote bonte specht.nef
20121114_0251 Ethiopie - Simien Mountains - Lammergier.nef

Foto's hernoemen

Wanneer je grote hoeveelheden foto's hebt, is handmatig hernoemen onbegonnen werk. Daarom is het handig om software te gebruiken die automatisch hernoemt op basis van templates. Zo'n template kan datum, tijd, volgnummer, toestelnaam, locatie of andere metadata combineren tot een consistente bestandsnaam. Door één keer een goede template te maken, kan je duizenden foto's in één keer correct hernoemen.

Veelgebruikte programma's:

  • ACDSee
  • Adobe Bridge
  • Adobe Lightroom
  • XnView
  • FastStone
  • PowerToys Rename

Foto's hernoemen in Adobe Lightroom

Adobe Lightroom is een fotobeheer- en bewerkingsprogramma dat vooral populair is bij fotografen. Het biedt krachtige tools voor import, selectie, bewerking en organisatie. Tijdens het importeren of achteraf kan Lightroom foto's automatisch hernoemen op basis van een template die je zelf samenstelt.

In de Bestandsnaamsjablooneditor stel je een template samen door verschillende elementen te combineren. Je kunt kiezen uit:

  • Datum - In verschillende formaten zoals DDMMJJJJ, DD maand JJ, ...
  • Volgnummer - Met instelbare lengte (0001, 0002, ...)
  • Bestandsnaam - Originele naam of aangepaste versie
  • Aangepaste tekst - Vrije tekst zoals locatie of onderwerp
  • Metagegevens - Camera, lens, ISO, etc.

Het gewenste datumformaat JJJJMMDD is echter niet voorzien, dus moet je dit zelf samenstellen met de beschikbare opties:

{Datum (JJ)}}{Datum (MM)}}{Datum (DD)}}__{Volgnummer (0001)}}

Dit zal de datum uit de EXIF van de foto halen en geeft als resultaat bijvoorbeeld: 20110816_0001.nef

Lightroom - rename files

Als je een eigen sjabloon gemaakt hebt, zal bewaard worden in een bestand onder je Lightroom-instellingen. Dit ziet er dan als volgt uit

s = {
	deflated = {
		{
			"",
			{
				value = "date_YYYY",
			},
			"",
			{
				value = "date_MM",
			},
			"",
			{
				value = "date_DD",
			},
			"_",
			{
				value = "naming_sequenceNumber_4Digits",
			},
			"",
			name = "Stefan - Datum met volgnummer",
			presetType = "Naming",
		},
		"AgTokenPresets",
		"restoreTokenFromArchivedState",
	},
	id = "D178BF87-6C8F-4F56-9A13-B95336905BDC",
	internalName = "Stefan - Datum met volgnummer",
	title = "Stefan - Datum met volgnummer",
	type = "Naming_Tokens",
	version = 0,
}

Foto's hernoemen in Adobe Bridge

Adobe Bridge is een bestandsbeheerder voor creatieve workflows. Het werkt als een soort "superverkenner" voor foto's, video's en andere mediabestanden. Bridge heeft een zeer krachtige batch rename‑functie waarmee je snel grote aantallen foto's kunt hernoemen volgens een flexibel systeem van variabelen. Hier kan je wel eenvoudig het gewenste datumformaat instellen.

Bridge - rename files

Foto's hernoemen in ACDSee

ACDSee is een klassiek en veelzijdig fotobeheerprogramma dat al jaren populair is. Het biedt snelle weergave, selectie, metadata‑beheer en een uitgebreide batch rename‑functie. Vooral voor wie niet met Lightroom werkt, is ACDSee een solide keuze.

Meer informatie over ACDSee en het gebruik van batch rename kan je vinden in een uitgebreid maar oud artikel uit 2003.

Hier moet je eerst zorgen dat in de instellingen een eigen datumformaat is gedefinieerd: yyyyMMdd

ACDSee - rename files

Hierna kan je bij het hernoemen de tag <Image:Date/Time Original> gebruiken. Met # kan je een volgnummer toevoegen in de gewenste lengte. De startwaarde kan je ook ingeven.

ACDSee - rename files

Foto's hernoemen in XnViewMP

XnViewMP is een gratis en lichtgewicht programma voor het bekijken, beheren en converteren van foto's. Het bevat een krachtige batch rename‑tool en ondersteunt een enorme hoeveelheid bestandsformaten. Beide programma's — XnView én FastStone — staan erom bekend dat ze razendsnel thumbnails van RAW‑bestanden genereren, vaak sneller dan veel professionele fotobeheerprogramma's.

Daarnaast is XnView (net als FastStone) ideaal om grote hoeveelheden foto's snel te doorlopen. Je kunt in enkele minuten slechte, mislukte of dubbele foto's verwijderen voordat je de selectie importeert in Lightroom. Dat bespaart heel wat tijd.

https://www.xnview.com/

De Reeks hernoemen/Batch rename functie is heel krachtig. Je begint met een originele naam toe te kennen via een template, bijvoorbeeld {EXIF:Date Taken [Ymd]}_#### Canada

XnViewMP - rename files

Maar nadien kan je namen van een reeks bestanden snel aanvullen met bijvoorbeeld: {filename} - Banff NP. Fouten kan je ook snel corrigeren met de batch rename functie door de zoek en vervang functie te gebruiken.

Foto's hernoemen in FastStone

FastStone Image Viewer is een snelle en gebruiksvriendelijke fotoviewer met basisbewerkingen, batch rename en een uitstekende fullscreen‑preview. Het is bijzonder geschikt om snel door grote mappen te bladeren en eerste selecties te maken. Ook binnen professionele workflows wordt FastStone geregeld als eerste stap gebruikt, omdat het razendsnel RAW‑bestanden toont en toelaat om in een hoog tempo foto's op te kuisen voordat de foto's in zwaardere software zoals Lightroom worden geïmporteerd.

https://www.faststone.org/

Foto's hernoemen in PowerToys Rename

PowerToys is een verzameling handige hulpprogramma's voor Windows. Eén daarvan is PowerRename, een extreem krachtige tool om bestandsnamen in bulk te wijzigen. Het ondersteunt reguliere expressies (regex), zoeken‑en‑vervangen, nummering en complexe patronen. Daardoor is het ideaal om oude naamgevingsstructuren om te zetten naar een nieuwe, consistente aanpak.

Je kunt bijvoorbeeld bestanden met een oude datumstructuur zoals:

29-12-2011 IMG_002.jpg
2011.12.29 Foto 2.jpg
2011-12-29 (3).jpg

omzetten naar:

20111229_0001.jpg
20111229_0002.jpg
20111229_0003.jpg

Door regex te gebruiken kan je jaar, maand en dag uit de originele naam halen, herschikken naar JJJJMMDD en een nieuw volgnummer toevoegen.

Zoeken naar foto's

Zoeken in Lightroom

In Lightroom werk je idealiter met sleutelwoorden, omdat die veel krachtiger en flexibeler zijn dan bestandsnamen. Maar als je alleen informatie in de bestandsnamen hebt zitten, kan je toch efficiënt zoeken.

Gebruik in de Bibliotheek-module de zoekbalk en kies voor Tekst → Bestandsnaam. Vervolgens kan je zoeken op:

Lightroom - search files

  • Datum (bijvoorbeeld 20111229)
  • Locatie (bijvoorbeeld "Lommel")
  • Onderwerp (bijvoorbeeld "Aalscholver")
  • Combinaties van woorden

Omdat Lightroom ook spaties en deelwoorden herkent, werkt dit verrassend goed. Zeker wanneer je bestandsnamen beschrijvend hebt opgebouwd.

Zoeken in Bridge

In Bridge is dit gelijkaardig:

Bridge - search files

Zoeken in ACDSee

En ook in ACDSee kan je eenvoudig zoeken op bestandsnaam:

ACDSee - search files

Conclusie

Hopelijk geeft dit artikel je een goed idee van de verschillende mogelijkheden die je kunt gebruiken om foto's te organiseren en hernoemen. Het opzetten van een consistente mappenstructuur en het systematisch hernoemen van bestanden is de eerste en cruciale stap in je workflow om foto's professioneel te beheren. Een goede organisatie vanaf het begin bespaart je later enorm veel tijd en voorkomt dat je het overzicht verliest in je groeiende fotocollectie. Welke tool je ook kiest — of het nu Lightroom, Bridge, ACDSee, XnView of een andere oplossing is — het belangrijkste is dat je consequent blijft in je aanpak. Een goede voorbereiding en discipline bij het importeren en hernoemen van nieuwe foto's betaalt zich snel terug.